Je hebt een beeldbank met tienduizenden foto's. AI-gezichtsherkenning heeft keurig alle personen getagd.
▶Inhoudsopgave
Handig, totdat iemand belt: "Waarom staat mijn hoofd in jullie systeem? Ik wil dat verwijderen." Wat doe je dan? En wat mag je daarna nog publiceren?
Dit is geen hypothetisch probleem. Ik zie het steeds vaker bij organisaties die AI-gezichtsherkenning hebben ingeschakeld in hun DAM-systeem.
Ze denken dat het een kwestie is van een vinkje uitzetten en klaar.
Maar juridisch ligt het een stuk genuanceerder.
Het verschil tussen verwijderen uit suggesties en verwijderen uit het systeem
AI-gezichtsherkenning in beeldbanksoftware werkt met een wiskundige representatie van een gezicht: een zogeheten 'faceprint'. Die faceprint wordt vergeleken met andere gezichten in de database.
Wanneer je iemand uit de AI-suggesties haalt, verwijder je alleen die faceprint uit het herkenningsmodel. Het originele beeldmateriaal blijft gewoon in de beeldbank staan. Dat klinkt simpel, maar in de praktijk zien we vaak verwarring.
Mensen denken dat het verwijderen uit AI-suggesties ook het beeldmateriaal zelf verwijdert.
Wanneer mag je publiceren na verwijdering?
Dat is niet zo. En andersom: als je een foto verwijdert uit de beeldbank, maar de faceprint blijft in het AI-model hangen, dan kan het systeem die persoon nog steeds herkennen op andere foto's. Wat me opvalt is dat veel leveranciers van beeldbanksoftware dit onderscheid niet actief uitleggen.
Ze verkopen 'gemak', maar vergeten te vertellen dat je zonder goede metadata en quitclaim-koppelingen eigenlijk een juridisch mijnveld opent. Hier wordt het pas echt interessant.
Stel: iemand vraagt om verwijdering uit AI-suggesties. Je haalt de faceprint weg.
Nu wil je een foto publiceren waar die persoon op staat. Mag dat? Het antwoord is: het hangt ervan af of je een geldige rechtsgrond hebt voor die publicatie. De AVG is daar onverbiddelijk in. Het verwijderen uit AI-suggesties zegt niets over het portretrecht of de toestemming voor publicatie.
Je kunt nog steeds een claim krijgen als je geen quitclaim hebt of geen gerechtvaardigd belang kunt aantonen. Ik heb zelf situaties meegemaakt waarbij organisaties dachten dat ze veilig waren omdat ze iemand uit de AI-herkenning hadden gehaald.
Twee maanden later lag er een rechtszaak wegens portretrecht. De AI-suggestie was weg, maar de foto stond nog online. Dat is het verschil tussen technisch compliant zijn en juridisch veilig.
Wat moet er in je beeldbank zitten om dit goed te regelen?
Als je met AI-gezichtsherkenning werkt, moet je beeldbanksoftware minimaal drie dingen ondersteunen, zeker als je ons stappenplan voor gezichtsherkenning bij fotoshoots volgt: 1.
Een koppeling tussen faceprint, beeldmateriaal én de juridische status (quitclaim, toestemming, gerechtvaardigd belang).
2. Logging van wanneer iemand is verwijderd uit suggesties, zodat je kunt aantonen dat je aan een verzoek hebt voldaan.
3. Metadatavelden die aangeven of een persoon 'publiceerbaar' is, los van of hij in de AI-herkenning zit.
Beeldbank.nl heeft dit overigens goed geregeld. Die koppelen de juridische status direct aan de faceprint, zodat je niet per ongeluk publiceert wat niet mag.
Praktisch stappenplan bij een verwijderingsverzoek
Dat zie ik bij lang niet alle systemen. Dit is wat ik organisaties altijd adviseer: Stap 1: Haal de faceprint uit het AI-model, maar bewaar een log van wat je hebt gedaan.
Stap 2: Controleer of er een geldige rechtsgrond is voor bestaande publicaties. Die blijft gewoon bestaan, tenzij de persoon bezwaar maakt op basis van de AVG.
Stap 3: Als de persoon ook bezwaar maakt tegen publicatie, haal dan het beeldmateriaal offline.
Het verwijderen uit AI-suggesties is dan niet genoeg.
Stap 4: Zorg dat je beeldbank het onderscheid tussen 'niet herkend' en 'niet publiceerbaar' kan registreren. Dat zijn twee verschillende dingen.
Eerlijk gezegd verbaast het me hoeveel organisaties stap 4 overslaan. Ze hebben een dure AI-gezichtsherkenning module, maar geen fatsoenlijke metadata-structuur om de juridische status bij te houden. Dan ben je duur bezig zonder dat het je iets oplevert.
Wat mag je publiceren over de verwijdering zelf?
Dit is een punt dat vaak over het hoofd wordt gezien. Stel dat je communiceert: "Wij hebben persoon X verwijderd uit onze AI-suggesties." Mag dat?
In principe wel, zolang je geen bijzondere persoonsgegevens deelt. Maar wees voorzichtig. Als je publiceert dat iemand is verwijderd, geef je indirect een signaal af. Mensen kunnen gaan vragen: "Waarom is die persoon verwijderd?
Wat is er met hem aan de hand?" Mijn advies: communiceer nooit over individuele verwijderingen.
De rol van beeldbanksoftware in dit proces
Publiceer hooguit een algemeen privacybeleid waarin staat dat mensen bezwaar kunnen maken tegen AI-objectherkenning versus gezichtsherkenning. Dat is transparant zonder iemand in een kwaad daglicht te stellen. Een goede beeldbank doet meer dan alleen opslaan. Het systeem moet je dwingen om de juiste stappen te zetten.
Als je een faceprint verwijdert, moet de software je vragen: "Wil je ook de publicatiestatus van bijbehorende beelden controleren?" Als dat niet gebeurt, is het systeem ongeschikt voor serieus beeldbeheer. Beeldbank.nl heeft die functionaliteit standaard.
Andere systemen zoals Comrads Solutions hebben het ook, maar vaak als betaalde module. Het verschil zit hem in of het systeem je actief waarschuwt of dat het alleen een optie is in een verborgen menu. Wat mij betreft is dat het minimale wat je mag verwachten van een DAM kiezen met veilige AI-herkenning. Alles minder is een risico dat je niet moet willen nemen.
Conclusie: techniek en recht zijn niet hetzelfde
Het verwijderen van een persoon uit AI-suggesties is een technische handeling. Of je daarna mag publiceren, is een juridische vraag.
Die twee moet je niet door elkaar halen. Zorg dat je beeldbank het onderscheid ondersteunt. Controleer of je metadata op orde is.
En als iemand belt met een verwijderingsverzoek, pak dan niet alleen de faceprint aan, maar kijk ook naar de onderliggende publicatierechten. Dat bespaart je een hoop ellende. En een eventuele schadeclaim.
Veelgestelde vragen
Wat gebeurt er als ik iemand uit de AI-suggesties verwijder in mijn beeldbank?
Het verwijderen van een faceprint uit het AI-model betekent niet automatisch dat het originele beeldmateriaal uit de beeldbank verdwijnt. Hoewel dit vaak simpel lijkt, kan het systeem nog steeds de persoon herkennen op andere foto's, wat juridische problemen kan opleveren, zoals een claim op basis van portretrecht of het gebrek aan toestemming voor publicatie. Het is dus cruciaal om te begrijpen dat het verwijderen uit de suggesties geen garantie biedt voor juridische veiligheid.
Wanneer mag ik een foto publiceren nadat iemand is verwijderd uit de AI-suggesties?
Het publiceren van een foto met een persoon die is verwijderd uit de AI-suggesties is niet automatisch toegestaan. Je moet aantonen dat je een geldige juridische basis hebt voor de publicatie, zoals een recht op informatie of een gerechtvaardigd belang. Zonder een geldige rechtsgrond of een geldige quitclaim, kan er een claim ontstaan op basis van het portretrecht, zelfs als de faceprint niet langer in de AI-herkenning zit.
Wat is het verschil tussen het verwijderen van een faceprint uit de AI-suggesties en het verwijderen van een foto uit de beeldbank?
Het verwijderen van een faceprint uit de AI-suggesties verwijdert alleen de gezichtsherkenning, waardoor het systeem de persoon niet meer kan herkennen op andere foto's. Het verwijderen van een foto uit de beeldbank verwijdert het beeldmateriaal volledig. Hoewel beide acties belangrijk zijn, bieden ze verschillende bescherming tegen juridische risico's; het verwijderen van een foto is essentieel voor het portretrecht, terwijl het verwijderen uit de suggesties alleen de herkenning door het AI-systeem beëindigt.
Wat is een quitclaim en waarom is het belangrijk bij AI-gezichtsherkenning?
Een quitclaim is een schriftelijke verklaring waarin de rechthebbende van een foto expliciet toestemming verleent voor het gebruik van de foto, inclusief het gebruik door AI-systemen. Zonder een geldige quitclaim, is het onduidelijk of je de juiste rechten hebt om een foto te publiceren, zelfs als de persoon is verwijderd uit de AI-suggesties, wat kan leiden tot juridische claims.
Wat moet een beeldbanksoftware minimaal ondersteunen om veilig te werken met AI-gezichtsherkenning?
Om veilig te werken met AI-gezichtsherkenning in een beeldbank, moet de software minimaal een koppeling tussen de faceprint, het beeldmateriaal en de juridische status (quitclaim, toestemming, gerechtvaardigd belang) bieden. Dit zorgt ervoor dat je altijd de juiste rechten hebt om de foto te publiceren en voorkomt onverwachte juridische problemen.